Những mặt trái của ngành thương mại điện tử ít được nhắc đến

Thương mại điện tử thường được nhiều người xem là ngành dễ kiếm tiền, chỉ cần vốn ít nhưng cơ hội phát triển lại rất lớn. Tuy nhiên đằng sau đó là nhiều khó khăn và thách thức với tốc độ đào thải cực kỳ cao. Vậy thực chất, mặt trái của ngành thương mại điện tử là gì? Hãy cùng tìm hiểu ngay trong bài viết dưới đây.

Ngành thương mại điện tử là gì? Vì sao lại thu hút nhiều người học

Ngành thương mại điện tử là lĩnh vực liên quan đến việc mua bán hàng hóa, dịch vụ thông qua internet và thường được thực hiện qua website, ứng dụng và các sàn thương mại điện tử. Không chỉ dừng lại ở bán hàng online, ngành này còn bao gồm nhiều hoạt động khác như quản lý gian hàng, marketing, vận chuyển,…

Thương mại điện tử là một trong những ngành thu hút nhiều người theo đuổi trong những năm gần đây. Sức hấp dẫn của ngành đến từ một số lý do chính như sau:

• Dễ bắt đầu, vốn đầu tư thấp: Chỉ với một chiếc điện thoại hay máy tính có kết nối internet là bạn đã có thể mở gian hàng mà không cần thuê mặt bằng như kinh doanh truyền thống.
• Không giới hạn phạm vi khách hàng: Người bán không bị giới hạn bởi vị trí cửa hàng mà có thể tiếp cận với khách hàng trên toàn quốc, thậm chí là ra nước ngoài.
• Nhiều hướng đi nghề nghiệp: Thương mại điện tử mở ra nhiều lựa chọn về nghề nghiệp như: marketing, vận hành gian hàng hoặc xây dựng thương hiệu cá nhân,… Tùy vào sở thích và định hướng mà bạn có thể chọn cho phù hợp.
• Linh hoạt về thời gian và địa điểm làm việc: Phần lớn công việc có thể thực hiện trực tuyến nên người làm có thể tự sắp xếp thời gian hoặc làm song song với công việc khác.

Những mặt trái của ngành thương mại điện tử

Bên cạnh những cơ hội hấp dẫn, thương mại điện tử cũng tồn tại không ít mặt trái mà không phải ai cũng biết. Việc hiểu rõ những thách thức này ngay từ đầu sẽ giúp bạn chuẩn tốt hơn khi theo đuổi ngành này. Dưới đây là những mặt trái của ngành thương mại điện tử mà bạn nên biết.

• 1. Độ cạnh tranh cao
• 2. Phải liên tục học hỏi
• 3. Phụ thuộc vào nền tảng công nghệ
• 4. Vận hành tốn nhiều công sức
• 5. Đổi trả và khiếu nại
• 6. Hàng kém chất lượng

Mặt trái đối với người tiêu dùng

Mua sắm online giúp người tiêu dùng tiết kiệm thời gian và có nhiều lựa chọn, nhưng vì không được xem và kiểm tra sản phẩm trực tiếp nên người mua cũng dễ gặp nhiều rủi ro. Dưới đây là những vấn đề thường gặp nhất.

• Hàng kém chất lượng: Người tiêu dùng chỉ xem sản phẩm qua hình ảnh hay đánh giá nên không thể phân biệt được đâu là hàng thật đâu là hàng giả.
• Quảng cáo không đúng thực tế: Việc chỉnh ảnh hoặc quảng cáo quá mức khiến khách kỳ vọng cao nhưng khi nhận hàng sản phẩm lại khác xa so với mô tả.
• Lộ thông tin cá nhân: Khi mua hàng, người dùng phải cung cấp tên, số điện thoại, địa chỉ và thông tin thanh toán nên nếu hệ thống bảo mật kém, các thông tin này có thể bị lộ hoặc bị lợi dụng.
• Khó đổi trả và khiếu nại: Việc đổi trả hàng rườm rà, nhiều thao tác, đôi khi còn gặp phải tình trạng trả hàng nhưng không được hoàn tiền.

Mặt trái đối với người kinh doanh

Đối với người bán, thương mại điện tử mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng đi kèm không ít áp lực. Càng nhiều người tham gia, việc kinh doanh sẽ càng khó khăn hơn so với ban đầu.

• Mức độ cạnh tranh cao: Cùng một sản phẩm sẽ có rất nhiều shop bán nên người bán buộc phải có nhiều chiến lược và chương trình ưu đãi để giữ chân khách hàng.
• Khó xây dựng thương hiệu bền vững: Người tiêu dùng thường chọn mua theo giá hoặc ưu đãi tại thời điểm đó chứ ít quan tâm shop nào bán, nên rất khó giữ được khách quen.
• Vận hành tốn nhiều công sức: Ngoài bán hàng, người bán còn phải kiểm kho, đóng gói, giao hàng và xử lý đổi trả, nên khi đơn tăng nhanh sẽ rất dễ bị quá tải.
• Phụ thuộc vào nền tảng công nghệ: Việc bán hàng chủ yếu diễn ra trên sàn hoặc website, nên khi sàn đổi chính sách, tăng phí hoặc hệ thống bị lỗi, doanh thu có thể giảm ngay.
• Phải liên tục học hỏi: Xu hướng sản phẩm và cách bán hàng thay đổi nhanh, nên nếu không cập nhật kiến thức, người bán sẽ dễ bị đối thủ vượt mặt.

Tác động tiêu cực đến xã hội

Bên cạnh người mua và người bán, sự phát triển nhanh chóng của thương mại điện tử còn gây ra những tác động tiêu cực đến đời sống xã hội. Cụ thể, những tác động đó là:

• Ảnh hưởng đến kinh doanh truyền thống: Nhiều người chuyển sang mua hàng online vì tiện và giá rẻ hơn nên chợ và cửa hàng nhỏ bị giảm khách, một số phải thu hẹp hoặc đóng cửa.
• Rác thải bao bì và ô nhiễm môi trường: Mỗi đơn hàng đều cần thùng carton, túi nilon, xốp chèn nên lượng rác thải tăng nhanh, cùng với khí thải từ việc vận chuyển liên tục.
• Khó kiểm soát hàng hóa và thuế: Số lượng người bán rất lớn và hoạt động trên mạng nên cơ quan chức năng khó kiểm soát nguồn gốc hàng hóa cũng như việc kê khai thuế.

Tham khảo: Xu hướng nghề nghiệp trong tương lai ở Việt Nam 2030 – 2040

Một số giải pháp hạn chế những rủi ro, mặt trái của ngành thương mại điện tử

Để hạn chế được những mặt trái của ngành thương mại điện tử thì cần phải có sự phối hợp giữa doanh nghiệp, các sàn và cơ quan quản lý. Dưới đây là một số giải pháp cụ thể:

• Cập nhật bảo mật thường xuyên: Hiện nay có nhiều cách đánh cắp thông tin nên doanh nghiệp cần theo dõi hệ thống liên tục và kiểm soát định kỳ để kịp thời xử lý.
• Bảo mật khi thanh toán: Người tiêu dùng thường thanh toán thẳng khi mua hàng nên cần có các mã xác thực như OTP, vân tay, khuôn mặt để đảm bảo an toàn.
• Minh bạch về dữ liệu khách hàng: Doanh nghiệp cần nói rõ thu thập thông tin gì, lưu trữ ra sao và dùng vào việc gì, đồng thời cho phép khách tự quản lý thông tin cá nhân của mình.
• Kiểm duyệt người bán và sản phẩm: Các sàn cần kiểm tra kỹ nguồn gốc hàng hóa và yêu cầu người bán cung cấp giấy tờ chứng minh hàng thật, như hóa đơn nhập hàng, giấy chứng nhận chính hãng hoặc giấy tờ nhập khẩu.
• Xử lý vi phạm nghiêm ngặt: Cơ quan quản lý cần có những quy định xử phạt như phạt tiền, khóa gian hàng,… đối với những hành vi buôn bán hàng giả, hàng nhái và kém chất lượng.

Nhìn chung, mặt trái của ngành thương mại điện tử cho thấy đây không phải con đường kiếm tiền nhanh như nhiều người vẫn nghĩ. Ngành này đòi hỏi bạn phải kiên trì, chịu khó học hỏi và đủ bản lĩnh để vượt qua những giai đoạn khó khăn. Nếu sẵn sàng với những điều đó thì hãy mạnh dạn theo đuổi ngành này nhé.